FILMY>FILMY>FILMY w Klubie Tyndyryndy


Klub Tyndyryndy oraz Stowarzyszenie Liber Pro Arte we współpracy z Instytutem Sztuki PAN zapraszają na:

Przegląd filmów o polskiej muzyce tradycyjnej

Pokażemy filmy dokumentalne realizowane od końca lat 1940-tych dla Wytwórni Filmów Oświatowych w Łodzi, a także jeszcze starsze, przedwojenne z Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych. Filmy są praktycznie nieznane, w każdym razie dziś już nikt nie pamięta ich emisji telewizyjnych czy kinowych, stanowią niezwykle cenne świadectwo historyczne – to pionierskie, ważne dla polskiego kina etnograficznego dokumenty: monografia zasłużonych etnomuzykologów Jadwigi i Mariana Sobieskich, nakręcona „w drodze”, obrazująca metodę ich pracy i jej znaczenie, pierwsza ekranizacja obrzędu weselnego z dźwiękiem oraz portret artysty-muzykanta Tomasza Śliwy oraz obrazy przedwojenne, a także sylwetki dwóch wybitnych badaczek muzyki i tańca tradycyjnego - Anny Szałaśnej i Grażyny Dąbrowskiej.

Pokaz filmów odbędzie się w czwartek 26 czerwca o 19.00 na zakończenie seminarium otwierającego jak co roku Festiwal. Wszystkie dokumenty będzie można obejrzeć natomiast w ciągu następnych dwóch dni w godz. 10.00-19.00. Miejsce projekcji: Muzeum Sztuki Złotniczej, Rynek 19, Kazimierz Dolny.

Melodie, które nie zaginą, 1958, WFO, scen. i reż. Stanisław Grabowski, zdjęcia Anatol Fidek
Stanisław Grabowski (1929-2000) - reżyser i scenarzysta filmów dokumentalnych i oświatowych. Wieloletni wykładowca PWSFTviT w Łodzi, w latach 1969-75 prodziekan Wydziału Reżyserii, w latach 1985-87 prorektor uczelni. O wartości filmu stanowi przede wszystkim „utrwalenie na taśmie filmowej trudu chronienia przed zapomnieniem ludowych pieśni i przyśpiewek, rejestrowanych przez Jadwigę i Mariana Sobieskich. Ekipa filmowa towarzyszy Sobieskim, posuwającym się tropami Kolberga, razem z nimi uczestniczy w poszukiwaniach i nagraniach (…) na terenach podgórskich, w Wielkopolsce, na ziemi opoczyńskiej.” Po raz pierwszy zastosowano w filmie zdjęcia na tzw. setkę – „Słyszymy głos Mariana Sobieskiego zapisany równolegle z obrazem dokładnie 15.10.1951 w Krościenku nad Dunajcem. Wcześniej film oświatowy używał postsynchronów lub komentarza.” [Maciej Łukowski, Polski film etnograficzny]




W poszukiwaniu tradycji minionego czasu, Jacek Jackowski i Maria Szymańska-Ilnata, Instytut Sztuki PAN/Stowarzyszenie Liber Pro Arte
Film dokumentalny o dr Grażynie Władysławie Dąbrowskiej – wybitnej i niezwykle zasłużonej osobie dla polskiej etnochoreologii, autorce wielu prac na temat tańców polskich (m.in. Leksykonu tańców polskich), animatorce lokalnych zespołów tanecznych, założycielce Polskiego Towarzystwa Etnochoreologicznego.

Powrót w Bieszczady, Jacek Jackowski i Maria Szymańska-Ilnata, Instytut Sztuki PAN/Stowarzyszenie Liber Pro Arte
Film dokumentalny Annie Szałaśnej, autorce wielu unikalnych nagrań terenowych zwłaszcza na Mazowszu (np. Kapeli Braci Metów). Do szczególnych jej osiągnięć należą nagrania dokonane we wsiach bieszczadzkich 40 la temu. Opiekowała się Zbiorami Fonograficznymi im. Mariana i Jadwigi Sobieskich, była ich współpracowniczką.

Wesele na Kurpiach 1949-57, WFO, reż. Jerzy Gabryelski, zdjęcia Jerzy Stefanowski
To pierwszy polski film etnograficzny, który ma ambicje pokazania kompletnego obrzędu. Zdjęcia do filmu zaczęły się już w 1949! Sam Gabryelski (1906 Lwów – 1978 Nowy Jork) był ciekawą postacią, „zapewne wielki talent i na pewno wielki pechowiec” - przed wojną nakręcił kilka filmów eksperymentalnych we Francji (jako uczeń Jeana Renoira i Rene Claira) oraz jedyną w swoim dorobku fabułę „Czarne diamenty”. Potem filmował powstanie warszawskie, przy czym wszystkie materiały stracił. Po wojnie prześladowany, zdołał nakręcić tylko kilka dokumentów, w 1962 wyemigrował. Film realizowany w Kadzidle „utrwalił jeden z najpiękniejszych obrzędów weselnych, począwszy od przybycia pana młodego pod dom panny młodej, poprzez obrzędową ucztę weselną, aż do tradycyjnego zwyczaju oczepin. Warto przyjrzeć się kolejnym etapom weselnego obrzędu, który zarejestrował Gabryelski. Potem już nieczęsto znajdujemy tak kompletne filmowe zapisy wesela.” [Maciej Łukowski]

Kozioł śpiewający,1972, WFO reż i zdjęcia Kazimierz Mucha, scen. Lidia Żarów-Manszewska
Portret artysty samouka - Tomasza Śliwy (1892-1976) – skrzypka i mistrza gry na koźle z podzbąszyńskich Perzyn, który prowadząc gospodarstwo rolne zajmował się też budową instrumentów i grą w kapeli koźlarskiej. Wybitnym muzykiem był też jego starszy brat Piotr. Tomasz „wyjeżdżał z rówieśnikami grać zarobkowo nawet pod Warszawę, Gdańsk i Lublin. Od 1950 roku zatrudniony przez jako nauczyciel, „ludowy profesor” do nauki gry na instrumentach ludowych. Najpierw w Ognisku Muzycznym potem w Państwowej Szkole Muzycznej w Zbąszyniu. Wyuczył gry na sierszeńkach, mazankach, kozłach i skrzypcach niezliczoną ilość młodych uczniów, a także i starszych wiekiem. Pierwszych nagrań jego mistrzowskiej muzyki na koźle białym, czarnym i na skrzypcach dokonała Jadwiga Sobieska już w roku 1946. Współgranie jego duszy i ciała z instrumentem tak fascynowało panią profesor, że nazywała jego kozła - kozłem śpiewającym a samego mistrza nieporównanym koźlarzem.” [Leonard Śliwa,www.szklanenegatywy.pl] O autorze filmu - Kazimierz Mucha (1923-2006) – operator, absolwent Zaocznych Studiów Operatorskich PWSF w Łodzi – 1956-57.

Kujawiak reż. Eugeniusz Cękalski, 1936 WFiDF
Wesele w Wielkopolsce reż. Włodzimierz Babijczuk, 1936 WFiDF
Śrendziny w Wielkopolsce reż. Włodzimierz Babijczuk, 1936 WFiDF
Boże Ciało w Złakowie Kościelnym, reż. Stanisław Jankowski, 1939 WFiDF
Wesele księżackie, reż. Stanisław Jankowski, 1937 WFiDF

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz