Apel w/s realizacji Konwencji Unesco o ochronie niematerialnego dziedzictwa kultury


uwaga! podpisać się pod petycją można na stronie:
http://www.petycje.pl/petycjePodglad.php?petycjeid=8507

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Pan Bogdan Zdrojewski
Do wiadomości:
1/Kancelaria Prezydenta RP
2/Komisja Kultury i Środków Przekazu Sejmu RP
3/Polski Komitet ds. Unesco

Apel o realizację podpisanej i ratyfikowanej przez Polskę Konwencji UNESCO    o ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego

Szanowny Panie Ministrze!

Zwracamy się do Pana z wielką i gorącą prośbą o przyspieszenia działań w kierunku stworzenia odpowiednich warunków i narzędzi do realizacji podpisanej przez Polskę Konwencji o ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego.
Niematerialne dziedzictwo Polski, do którego należy m.in. kultura ludowa, nie było nigdy objęte specjalnym programem ochrony. W czasach PRL wykorzystywano je do celów propagandowych. Skonstruowany  wówczas obraz kultury ludowej pokutuje w społeczeństwie do dziś. Efektem tego są ogromne zaniedbania na wielu polach, m.in. edukacyjnym, archiwizacyjnym, instytucjonalnym, wydawniczym, animacyjnym.
Środowiska ludzi, dla których dziedzictwo niematerialne jest ważną częścią kultury, są zaniepokojone brakiem rzeczywistych decyzji instytucjonalnych i personalnych, które gwarantowałyby zmianę tego stanu rzeczy.
Większość krajów naszego regionu od dawna prowadzi wielowymiarową politykę ochrony własnego dziedzictwa kulturowego. Owocne działania w tej dziedzinie podejmują zarówno Ukraina, jak i kraje dużo mniejsze od Polski jak Litwa, Łotwa, Słowacja, Czechy, Węgry. Istniejące tam skuteczne regulacje prawne oraz pomoc specjalistów zapewniają podziwu godne rezultaty w postaci trwania żywej kultury i budowania społecznego szacunku dla niej.
Podczas gdy do Światowej Listy Dziedzictwa Niematerialnego UNESCO dołączają portugalskie pieśni fado, turecka sztuka opowiadania meddah czy węgierski tanchaz („dom tańca” – przykład dobrych praktyk ochronnych w odniesieniu do muzyki tradycyjnej), Polska wciąż nie potrafi ustalić kryteriów krajowej listy dziedzictwa kulturowego oraz mechanizmów jej funkcjonowania. Brak takiej listy blokuje możliwość zgłaszania kandydatur do listy światowej. Korzyści płynące z wpisania na listę światowego dziedzictwa UNESCO są ogromne – widać to doskonale w przypadku polskich obiektów kultury materialnej takich jak Wieliczka czy Kraków (choć trzeba sobie zdawać sprawę z umowności tego porównania) – ich obecność na liście jest dla Polski darmową reklamą o globalnym zasięgu, pomnaża nasz potencjał kulturowy w oczach świata.
Powstaje zatem pytanie, dlaczego nasz kraj nie dość, że podpisał Konwencję z 2003 roku jako jeden z ostatnich w Europie, to przez ponad dwa lata (włączając w to okres przygotowawczy) nie był w stanie podjąć odpowiednich  działań praktyczno-ochronnych? Paradoksalnie, pomimo tych dawnych i obecnych zaniechań, Polska jest krajem, gdzie kultura niematerialna nadal jest stosunkowo żywa. Jest więc i co chronić, i jak edukować, bo można korzystać z wiedzy i umiejętności ludzi, którzy w tej kulturze wyrastali. Istnieje także szerokie grono specjalistów i ludzi z pasją, których cechuje wiedza oraz szacunek dla twórców dziedzictwa.
Wierzymy, że Panu również, jako Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Nrodowego, leży na sercu sprawa wprowadzenia w życie Konwencji, na której ratyfikację przez Polskę czekaliśmy długie lata. Konwencja ma pomóc nie tylko w nadrobieniu wieloletnich zaniedbań, ale także w zmianie społecznego odbioru niematerialnego dziedzictwa – tak, by nie było ono dłużej postrzegane jako podrzędne względem innych dziedzin kultury.
Jako grono ekspertów, znawców i pasjonatów tematu, służymy radą i pomocą. Zgłaszamy pilną potrzebę zorganizowania spotkania, którego celem byłoby wspólne wypracowanie strategii i metod wdrażania Konwencji. Powołany przez Pana Ministra ekspercki Zespół Doradczy ds. Niematerialnego Dziedzictwa Kultury pod kierownictwem prof. Leszka Kolankiewicza. jednoznacznie zasugerował w swojej opinii potrzebę wydzielenia osobnej agendy dedykowanej wdrażaniu Konwencji w związku ze specyfiką ochrony dziedzictwa niematerialnego. Uważamy, że jest to najbardziej racjonalna droga. Upływający czas od ratyfikacji oraz bilans dotychczasowych działań w tej kwestii tylko potwierdza trafność stanowiska zespołu eksperckiego.

Aneks – przydatne linki:








Pierwsi sygnatariusze w kolejności alfabetycznej:

Maria Baliszewska

założycielka Radiowego Centrum Kultury Ludowej, laureatka nagrody Ministra Kultury 2007
Jerzy Bartmiński
profesor UMCS w Lublinie, językoznawca, etnolingwista, folklorysta, slawista
Jan Bernad
dyr. artystyczno-programowy Ośrodka Międzykulturowych Inicjatyw Twórczych "Rozdroża" w Lublinie
Małgorzata Bieńkowska
Fundacja „Muzyka Odnaleziona”
Maria Bikont
antropolożka, badaczka tradycyjnych praktyk muzycznych
Julita Charytoniuk
Muzeum Podlaskie w Białymstoku, Stowarzyszenie „Dziedzictwo Podlasia”
Olga Chojak
Stowarzyszenie "Centrala Muzyki Tradycyjnej", Wrocław
dr Hubert Czachowski
dyr. Muzeum Etnograficznego im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu
Piotr Dahlig
profesor UW, Instytut Sztuki PAN, kier. Katedry Etnomuzykologii w Instytucie Muzykologii UW
Marta Domachowska
Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu, grupa ,,n obrotów"
Bartłomiej Drozd
Fundacja „Muzyka kresów”
Krzysztof Gorczyca
Towarzystwo dla Natury i Człowieka, Lublin
Ewa Grochowska
dr nauk humanistycznych, muzyk, badacz tradycyjnych muzycznych praktyk wykonawczych
Weronika Grozdew-Kołacińska
dr muzykologii, UW, Instytut Sztuki PAN
Janusz Jaskulski
Stowarzyszenie Muzyków Ludowych w Zbąszyniu
Romuald Jędraszak
mistrz gry na dudach wielkopolskich
Piotr Kędziorek
kierownik Radiowego Centrum Kultury Ludowej
Jagna Knittel
Stowarzyszenie Panorama Kultur
Katarzyna Lindner
wiceprezes Fundacji „Wszystkie Mazurki Świata”
Michał Maziarz
Stowarzyszenie To.pole, Kraków
Remigiusz Mazur-Hanaj
Wydawnictwo „in crudo”, Fundacja „Numinosum”
Blandyna Migdalska
Polski Klub Ekologiczny Zarząd Główny
Joanna Muszyńska
v-ce dyr. Muzeum Etnograficznego im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu
Mirosław Nalaskowski
Regionalny Ośrodek Kultury i Sztuki w Suwałkach
Teresa Okoniewska
prezes Tow. Przyjaciół Muzeum Etnograficznego im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu
Piotr Piszczatowski
Fundacja „Wszystkie Mazurki Świata”
Janusz Prusinowski
Forum Muzyki Tradycyjnej
Jan Prządka
Stowarzyszenie Muzyków Ludowych, Zbąszyń
Katarzyna Rosik
grupa „n obrotów”, Toruń
Marta Urban-Burdalska
psycholog, trener Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, Olsztyn
Małgorzata Zamorska
socjolog i antropolog kultury, Gdańsk
Maciej Żurek
Stowarzyszenie „Tratwa”, Olsztyn