Co to jest Tabor?

Ósmy raz organizowany przez Stowarzyszenie „Dom Tańca” TABOR jest to tygodniowa, intensywna szkoła tradycji muzycznych in crudo, na którą składają się warsztaty śpiewacze, taneczne, gry na instrumentach, wykłady, projekcje filmowe, wystawy, koncerty oraz wieczory opowieści, wieczorne pograjki i potańcówki przy tradycyjnej muzyce wykonywanej na żywo. W ramach „dużego Taboru” prowadzony jest też „mały Tabor” dla dzieci w formie pracy nad przedstawieniem teatralnym, opartym na lokalnych legendach
i bajkach, dzieci wspólnie (przyjezdne i miejscowe) tworzą scenografię, uczą się dawnych gier, zabaw, tańców, piosenek. Warsztatowa część Taboru przeznaczona jest dla słuchaczy początkujących i średniozaawansowanych.


Naukę w ramach warsztatów prowadzi w roli mistrza artysta tradycyjny starszego pokolenia (oczywiście w przypadku tradycji, której ciągłość wciąż istnieje) przy pomocy moderatora, najczęściej swojego ucznia lub osoby znajomej, fachowo przygotowanej, z którą pozostaje w stałym kontakcie w ciągu roku. Pojedynczy warsztat trwa 1 – 2 godziny. Kumulacja warsztatów, tygodniowy pobyt w jednym miejscu (na wsi lub w miasteczku), w warunkach naturalnych dla tradycyjnej kultury (jej „małej ojczyźnie”) pogłębia inspirację
i efekty nauki. Laboratoryjna praca w zamkniętych grupach daje możliwość zgłębienia poszczególnych elementów lokalnej kultury,
a cały, kompletny program Taboru pozwala uchwycić
i zrozumieć pełny jej kontekst.

Atmosfera Taboru sprzyja także nieformalnym spotkaniom
z prowadzącymi poszczególne zajęcia oraz między samymi uczestnikami, zawiązywaniu przyjaźni, zarówno międzypokoleniowych jak i między młodymi ludźmi
z różnych grup społecznych i środowisk.

Bardzo ważne jest dla nas twórcze podejście do muzyczno-tanecznej tradycji (własna inwencja, kreatywność, improwizacja, spontaniczność), jednak przy zachowaniu charakterystycznych cech stylu oraz dawnych manier wykonawczych. Stwarzamy więc w czasie Taboru również przestrzeń dla prywatnego czy publicznego (koncerty, zabawy, dyskusje) wyrażania własnej ekspresji, przemyśleń, umiejętności, co jest istotnym uzupełnieniem procesu nauki
w ramach samych warsztatów, które mają bardziej metodyczny
i dyscyplinujący charakter.

Aby dobrze poznać i zrozumieć tradycję, trzeba jej doświadczyć bezpośrednio u źródła poprzez spotkanie z ostatnimi jej sukcesorami. W przypadku kultury niematerialnej powinien to być standard, co do niedawna wcale nie było przecież takie oczywiste, a w oficjalnym systemie edukacji nadal brak na to miejsca. Taka forma nauki pozwala nie tylko opanować konkretne umiejętności, ale także uchwycić ducha lokalnej kultury i sztuki ludowej. Bezpośredni kontakt sprzyja rozwijaniu postawy otwartości, tolerancji, ciekawości świata, zrozumienia go, a zarazem inspiruje, skłania do twórczego wysiłku.

Tabor adresowany jest zwłaszcza do ludzi młodych (z całej Polski,
w tym szczególnie do związanych z Lubelszczyzną), którzy mają w ten sposób unikalną możliwość kontaktu z najwybitniejszymi sukcesorami lokalnych tradycji, zachowywanych przez wiele pokoleń. Zapraszamy także mieszkańców Szczebrzeszyna, okolicznych wsi
i małych miasteczek oraz Zamościa. Spotkanie z twórcami z własnego regionu, a jednocześnie z uczącą się u ich dziadków młodzieżą z Polski
i zagranicy jest bardzo inspirujące. Jak się przekonaliśmy na poprzednich Taborach, przyczynia się do dowartościowania i wręcz „odkrycia” własnej kultury regionalnej. Wszystkie imprezy (poza warsztatami), tzn. koncerty, pograjki i potańcówki, wykłady, wieczory opowieści, przedstawienia teatralne, wystawy będą ogólnodostępne i niebiletowane. Mamy też kilka gratisowych miejsc na warsztatach dla chętnych ze Szczebrzeszyna i okolicy.

Szczebrzeszyn leży na historycznym pograniczu polsko-ruskim i jak to często na pograniczach bywa szczególnej wyrazistości nabierają tam cechy polskie miejscowej kultury, jednocześnie wzbogacają ją cechy kultur innych: rusko-ukraińskiej, żydowskiej, a także mniejszych „strumieni kulturowych”, z których warto wymienić zapomniany – wołoski. Roztocze jest, obok Chełmszczyzny najdalej wysuniętym na północ teren tzw. osadnictwa wołoskiego (XIV-XVI wiek), w ramach którego przybyli na te ziemie zarówno pasterze wołoscy (nawet wędrowcy greccy i albańscy, rumuńscy) jak i Rusini z Roztocza południowego (obecnie po stronie ukraińskiej) i Podola. Symbolicznym nawiązaniem do tej przeszłości będzie zaproszenie Ukraińców oraz rdzennych Wołochów z Serbii, wśród których zachowała się szczególnie archaiczna kultura muzyczna o ciągłości sięgającej średniowiecza, a więc z czasów wędrówek wołoskich. Szczególnymi gośćmi będą wołoski śpiewak i skrzypek tradycyjny Slobodan Marković, nazywany „ostatnim Orfeuszem Bałkanów” wraz z 18-letnim uczniem Petarem Todorovićem oraz tancerzem Novicą Radulovićem. Ze Lwowa przyjedzie Jarosław Kryśko – młody kontynuator tradycji minstreli ukraińskich.

Na pograniczu Roztocza oraz Biłgorajskiego i Janowskiego występował unikalny na skalę światową instrument – suka biłgorajska (zbliżony do bułgarskiej gadułki), któremu wiele uwagi poświęcimy na Taborze, silna była w tej części Polski tradycja wędrownych pieśniarzy (stąd warsztat liry korbowej). Wizytówką części Roztocza jest śpiew, w tym także męski, co jest rzadkością na skalę ogólnopolską.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz