Co to jest Tabor?

Ósmy raz organizowany przez Stowarzyszenie „Dom Tańca” TABOR jest to tygodniowa, intensywna szkoła tradycji muzycznych in crudo, na którą składają się warsztaty śpiewacze, taneczne, gry na instrumentach, wykłady, projekcje filmowe, wystawy, koncerty oraz wieczory opowieści, wieczorne pograjki i potańcówki przy tradycyjnej muzyce wykonywanej na żywo. W ramach „dużego Taboru” prowadzony jest też „mały Tabor” dla dzieci w formie pracy nad przedstawieniem teatralnym, opartym na lokalnych legendach
i bajkach, dzieci wspólnie (przyjezdne i miejscowe) tworzą scenografię, uczą się dawnych gier, zabaw, tańców, piosenek. Warsztatowa część Taboru przeznaczona jest dla słuchaczy początkujących i średniozaawansowanych.


Naukę w ramach warsztatów prowadzi w roli mistrza artysta tradycyjny starszego pokolenia (oczywiście w przypadku tradycji, której ciągłość wciąż istnieje) przy pomocy moderatora, najczęściej swojego ucznia lub osoby znajomej, fachowo przygotowanej, z którą pozostaje w stałym kontakcie w ciągu roku. Pojedynczy warsztat trwa 1 – 2 godziny. Kumulacja warsztatów, tygodniowy pobyt w jednym miejscu (na wsi lub w miasteczku), w warunkach naturalnych dla tradycyjnej kultury (jej „małej ojczyźnie”) pogłębia inspirację
i efekty nauki. Laboratoryjna praca w zamkniętych grupach daje możliwość zgłębienia poszczególnych elementów lokalnej kultury,
a cały, kompletny program Taboru pozwala uchwycić
i zrozumieć pełny jej kontekst.

Atmosfera Taboru sprzyja także nieformalnym spotkaniom
z prowadzącymi poszczególne zajęcia oraz między samymi uczestnikami, zawiązywaniu przyjaźni, zarówno międzypokoleniowych jak i między młodymi ludźmi
z różnych grup społecznych i środowisk.

Bardzo ważne jest dla nas twórcze podejście do muzyczno-tanecznej tradycji (własna inwencja, kreatywność, improwizacja, spontaniczność), jednak przy zachowaniu charakterystycznych cech stylu oraz dawnych manier wykonawczych. Stwarzamy więc w czasie Taboru również przestrzeń dla prywatnego czy publicznego (koncerty, zabawy, dyskusje) wyrażania własnej ekspresji, przemyśleń, umiejętności, co jest istotnym uzupełnieniem procesu nauki
w ramach samych warsztatów, które mają bardziej metodyczny
i dyscyplinujący charakter.

Aby dobrze poznać i zrozumieć tradycję, trzeba jej doświadczyć bezpośrednio u źródła poprzez spotkanie z ostatnimi jej sukcesorami. W przypadku kultury niematerialnej powinien to być standard, co do niedawna wcale nie było przecież takie oczywiste, a w oficjalnym systemie edukacji nadal brak na to miejsca. Taka forma nauki pozwala nie tylko opanować konkretne umiejętności, ale także uchwycić ducha lokalnej kultury i sztuki ludowej. Bezpośredni kontakt sprzyja rozwijaniu postawy otwartości, tolerancji, ciekawości świata, zrozumienia go, a zarazem inspiruje, skłania do twórczego wysiłku.

Tabor adresowany jest zwłaszcza do ludzi młodych (z całej Polski,
w tym szczególnie do związanych z Lubelszczyzną), którzy mają w ten sposób unikalną możliwość kontaktu z najwybitniejszymi sukcesorami lokalnych tradycji, zachowywanych przez wiele pokoleń. Zapraszamy także mieszkańców Szczebrzeszyna, okolicznych wsi
i małych miasteczek oraz Zamościa. Spotkanie z twórcami z własnego regionu, a jednocześnie z uczącą się u ich dziadków młodzieżą z Polski
i zagranicy jest bardzo inspirujące. Jak się przekonaliśmy na poprzednich Taborach, przyczynia się do dowartościowania i wręcz „odkrycia” własnej kultury regionalnej. Wszystkie imprezy (poza warsztatami), tzn. koncerty, pograjki i potańcówki, wykłady, wieczory opowieści, przedstawienia teatralne, wystawy będą ogólnodostępne i niebiletowane. Mamy też kilka gratisowych miejsc na warsztatach dla chętnych ze Szczebrzeszyna i okolicy.

Szczebrzeszyn leży na historycznym pograniczu polsko-ruskim i jak to często na pograniczach bywa szczególnej wyrazistości nabierają tam cechy polskie miejscowej kultury, jednocześnie wzbogacają ją cechy kultur innych: rusko-ukraińskiej, żydowskiej, a także mniejszych „strumieni kulturowych”, z których warto wymienić zapomniany – wołoski. Roztocze jest, obok Chełmszczyzny najdalej wysuniętym na północ teren tzw. osadnictwa wołoskiego (XIV-XVI wiek), w ramach którego przybyli na te ziemie zarówno pasterze wołoscy (nawet wędrowcy greccy i albańscy, rumuńscy) jak i Rusini z Roztocza południowego (obecnie po stronie ukraińskiej) i Podola. Symbolicznym nawiązaniem do tej przeszłości będzie zaproszenie Ukraińców oraz rdzennych Wołochów z Serbii, wśród których zachowała się szczególnie archaiczna kultura muzyczna o ciągłości sięgającej średniowiecza, a więc z czasów wędrówek wołoskich. Szczególnymi gośćmi będą wołoski śpiewak i skrzypek tradycyjny Slobodan Marković, nazywany „ostatnim Orfeuszem Bałkanów” wraz z 18-letnim uczniem Petarem Todorovićem oraz tancerzem Novicą Radulovićem. Ze Lwowa przyjedzie Jarosław Kryśko – młody kontynuator tradycji minstreli ukraińskich.

Na pograniczu Roztocza oraz Biłgorajskiego i Janowskiego występował unikalny na skalę światową instrument – suka biłgorajska (zbliżony do bułgarskiej gadułki), któremu wiele uwagi poświęcimy na Taborze, silna była w tej części Polski tradycja wędrownych pieśniarzy (stąd warsztat liry korbowej). Wizytówką części Roztocza jest śpiew, w tym także męski, co jest rzadkością na skalę ogólnopolską.

Wyniki I Konkursu na Pieśń Dziadowską

Jury postanowiło nagrodzić dużo więcej utworów, niż pierwotnie zamierzało, bo i odzew był nadspodziewanie szeroki (nadesłano 87 tekstów). Nagrody są więc nieco karłowate, garbate i kuśtykające, ale za to jaka sława czeka laureatów!!! Chociaż poziom był wysoki (co jest miłą niespodzianką) to Grand Prix nie przyznaliśmy. W wyrównanej stawce trzy nagrody pierwsze otrzymali:
  • Bartosz Filipczyk z Torunia za "Prawdziwe zdarzenie o młodzieńcu zbrodniarzu, który nie słuchając rad rodzonej matki zgubę straszną na siebie sprowadził i tym samym jej cierpienia na całe życie zadał"
  • Mirosław Hrynkiewicz z Gdańska za "Balladę o wiernej Magdzie i Idzim Blebaku"
  • Jerzy Komor z Piekar Śląskich za "Lamynty piekarskiego dziada"
  • nagrody w wysokości 400 zł
dwie nagrody drugie otrzymali:
  • Tomasz Szwed z Warszawy za "Lament o potrzebie terapii rodzin na Targach Obsługi Biznesu odnaleziony"
  • Śniegosława Wągrocka z Warszawy za "Pieśń o świętym Józefie"
  • nagrody w wysokości 250 zł
siedem nagród trzecich:
  • Piotr Rowicki z Ostrowi Maz. za "Pieśń o dwóch katach z Rouen"
  • Michał Krajkowski z Torunia za "O tym co się we Wiedniu zdarzyło Roku Pańskiego MMVIII"
  • Anna Piliszewska z Wieliczki w szczególności za "Balladę stodolną"
  • Seweryn Kępczyński z Płocka za "Seweryna w Londynie"
  • Małgorzata Skałbania z Lublina w szczególności za "Quasimodo" i "Waskriesienije"
  • Zofia Staniszewska z Mieczewa w szczególności za "Kochanków żebraczych" i "Babę dworcową"
  • Joanna Burgiełł z Warszawy w szczególności za "Krótką historię latającej siekiery" oraz "Babę i dziada"
  • nagrody w wysokości 100 zł
Wszystkich laureatów gorąco zapraszamy na specjalny koncert Taboru lirniczego w Szczebrzeszynie 6.08.2008, w środę o godz. 20.00, gdzie nastąpi ogłoszenie pełnego werdyktu z komentarzami i glossami jurorów oraz licznie zgromadzonych miłośników poezji dziadowskiej. Zapewniamy możliwość autorskiego wykonania (na życzenie z akompaniamentem grupy Niepospolite Ruszenie). Zapewniamy nocleg i zupę. Prosimy o potwierdzenie chęci przyjazdu do 3 sierpnia. Przewidujemy druk nagrodzonych tekstów w specjalnej publikacji (względem szczegółów będziemy się kontaktować).
Dziękujemy za wszystkim uczestnikom konkursu za nadesłane utwory, a laureatom serdecznie gratulujemy!
Piotr Grochowski, Jacek Hałas, Remigiusz Mazur-Hanaj, Tomasz Rokosz, Katarzyna Tucholska (sekretarz jury)

Wołosi serbscy w Polsce

26.07.2008 - Festiwal Rozstaje, Kraków
16.00-18.00 - warsztaty tańców wołoskich
24.00 - koncert pieśni epickich
29.07.2008 - Kluboksięgarnia Tarabuk, Warszawa
19.00 - koncert i spotkanie
02.08.2008 - Jurta lirników, Lublin
18.00-21.00 - koncert i warsztaty tańców wołoskich (dziedziniec klasztoru oo. dominikanów)
03-08.08.2008 - Tabor w Szczebrzeszynie
codziennie - warsztaty tańców wołoskich
08.08.2008 - od 16.00 "Wieczór wołoski" vide program szczegółowy niżej

JURTA LIRNIKÓW w Lublinie


JURTA LIRNIKÓW
Europejskie tradycje muzyki wędrownej2 sierpnia 200813.00-21.00
dziedziniec Klasztoru OO. Dominikanów
(wejście od ul Jezuickiej/Teatru Andersena)
Lublin – Stare Miasto
wstęp wolny
13.00:
PIEŚNI WSCHODU
Koncert: Dumy, kanty i psalmy
ukraińskie
Jarosław Kryśko (bandura, śpiew), Serhij i Monika Petryczenko (lira korbowa, śpiew) oraz Ewa Grochowska (śpiew) Remigiusz Mazur-Hanaj, Agata Harz (lira korbowa, śpiew)
14.30:PIEŚNI ZACHODUOpowieść: Pieśni niemieckich Bänkelsängerów
dr Piotr Grochowski (UMK, Toruń) oraz Jacek Hałas (Poznań – śpiew, lira korbowa)Koncert: Garść melodii z Zachodu
Maciek Cierliński (lira korbowa) i Marek Przewłocki (dudy, flety), Barbara Wilińska (dulcymer, śpiew)
16.30:PIEŚNI STĄD
Opowieść: Ludowa pieśń religijna i jej wykonawcy

opowieść i prezentacja archiwalnych nagrań, prof. Antoni Zoła (KUL)Koncert: Pieśni Lubelszczyzny
Zbigniew i Krzysztof Butrynowie z Janowa Lubelskiego (suka biłgorajska), Stanisław Fijałkowski z Chrzanowa (śpiew), Marta Graban-Butryn, Ewa Grochowska, Agnieszka Szokaluk z Lublina (śpiew), Dorota Grochowska z Torunia (śpiew), Jacek Hałas z Poznania (lira korbowa, śpiew), Agata Harz (śpiew) i Remigiusz Mazur-Hanaj z Warszawy (lira korbowa, skrzypce), Lucyna Jargiło z Kocudzy (śpiew), Barbara Wilińska z Poznania (lira korbowa, śpiew)
18.00:
PIEŚNI POŁUDNIA
Koncert: Ballady i eposy Wołochów serbskich
Slobodan Marković (skrzypce, śpiew), Petar Todorović (skrzypce, frula, śpiew), Joanna Wichowska (komentarz i tłumaczenie)

Tańce: Novica Radulović
Organizatorzy Towarzystwo dla Natury i Człowieka i Stowarzyszenie „Dom Tańca”,
Współpraca: Klasztor OO. Dominikanów w Lublinie
Zrealizowano dzięki pomocy finansowej Ministerstwa Kultury w ramach Programu Operacyjnego „Edukacja kulturalna i upowszechnianie kultury”, Miasta Lublin oraz Województwa Lubelskiego.

Kajaki i koniki

Gdyby ktoś ktoś chciał przed, po, albo w trakcie Taboru (zwłaszcza czwartek nadaje się do tego) powędrować inaczej niż muzycznie, piękna okolica (park krajobrazowy) jest idealna na wycieczki piesze lub rowerowe. Można też skorzystać z usług Tadeusza Żebrowskiego, który wozi konną bryką po jarach, padołach, wądołach, jamach, pagórach i ganach Roztocza Szczebrzeszyńskiego, a także organizuje spływy kajakowe na 25-kilometrowym odcinku Wieprza od Zwierzyńca do Szczebrzeszyna.
Kontakt: 0503 981 600.

PROGRAM TABORU


Tym razem kolejny Tabor poświęcony będzie szczególnie "muzyce wędrownej" - lirze korbowej i suce biłgorajskiej oraz śpiewowi (w tym także męskiemu śpiewowi zespołowemu). Wieczory wypełnią w większym stopniu, oprócz zwyczajowych potańcówek i pograjek, specjalne koncerty, w których razem z wiejskimi artystami roztoczańskimi zaprezentują się "muzycy gościńca" (z różnych stron Polski), dla których tradycja jest ważnym elementem poszukiwań osobistego stylu. Dwa wieczory poświęcimy muzyce ukraińskiej i wołoskiej. Tabor odbędzie się po raz pierwszy w przestrzeni miejskiej, jurta stanie w ustronnym miejscu (zarazem blisko centrum) między synagogą a cerkwią.Niedziela 3.08.2008
Postawienie jurty, przyjazd uczestników.
19.00
otwarcie wystawy „Stare zabawki ze zbiorów Katarzyny Szurman” oraz wystawy fotografii „Muzykanci ze wsi Niebo” ze zbiorów Instytutu Sztuki PAN; zapalenie lampy przodków
20.00 potańcówka: Janusz Prusinowski Trio, kapela Stanisława GłazaPoniedziałek-sobota 4-9.08.2008
9.00 śniadanieMały Tabor – godziny do ustalenia10.00 warsztaty śpiewacze – kobiece/męskie (rozśpiewanie)11.30 warsztaty tańca - tańce polskie, tańce wołoskie/warsztaty pieśni ukraińskich
13.00 warsztaty instrumentalne – lira korbowa polska/suka biłgorajska
14.00 obiad
15.30 wykład (m.in. dr Tomasz Rokosz "Dziad - definicja kognitywna", dr Piotr Grochowski "Niemieccy Bänkelsängerzy", prof. Antoni Zoła "Ludowa pieśń religijna i jej wykonawcy", Joanna Wichowska "Czarownice, pieśniarze, umarli - o Wołochach", dr Karolina Bielenin-Lenczowska "Vlasi, Aromuni, Cincari - o pewnej małej mniejszości w Macedonii", spotkanie z lutnikami Stanisławem Wyżykowskim i Stanisławem Nogajem - "Pracownia liry korbowej")17.30 warsztaty śpiewacze – kobiece/męskie (praca z repertuarem i stylem miejscowym)19.00 kolacja20.30 koncerty i spektakle teatralne, wieczory opowieści (m.in. 4.08. - Teatr NN "Tajbełe i demon" wg I. B. Singera, 5.08. - "Ballady wiejskie i miejskie", 6.08. - oficjalne ogłoszenie pełnego werdyktu I Konkursu na Pieśń Dziadowską, koncert laureatów, Niepospolite Ruszenie, Jacek Hałas, 7.08. - Wieczór wołoski (szczegóły w poście poniżej), 8.08. - "Ukraińskie tradycje śpiewacze", 9.08. - "Dawne pieśni Roztocza")21.30 potańcówki i pograjki (m.in. 4.08 - Kapela Hałasów, Kapela Kasi Szurman, 5.08. - Maćko Korba, 09.08. - Kapela St. Głaza, Kapela Br. Bidy, Kapela z Woli Destymflandzkiej oraz Charivari)
Niedziela 10.08.2008
Zakończenie Taboru, wyjazd uczestników.
Warsztaty:Śpiew kobiecy: praca z głosem - cztery grupy prowadzone przez Ewę Grochowską (w oparciu o pieśni obrzędowe Lubelszczyzny), Agatę Harz (w oparciu o pieśni Anny Malec z Jędrzejówki), Beatę Oleszek (w oparciu o pieśni z Kocudzy) i Barbarę Wilińską (rozśpiewanie, ballady); praca ze stylem i repertuarem miejscowym - Janina Kowalczuk z Grabowicy, Zofia Sulikowska i Krystyna Czachowska z Wojsławic, śpiewaczki z ŁukowejŚpiew męski: praca z głosem - Janusz Prusinowski ; praca ze stylem i repertuarem miejscowym - śpiewacy z Godziszowa
Lira korbowa: dwie grupy (pieśniarska i instrumentalna) prowadzone przez Jacka Hałasa i Macieja CierlińskiegoPieśni ukraińskie: Serhij Petryczenko, Taras SzumejkoSuka biłgorajska: Zbigniew i Krzysztof Butrynowie
Tańce polskie: Grzegorz Ajdacki i Katarzyna Tucholska oraz Bronisław Rawski
Tańce wołoskie: Novica Radulović
Mały Tabor dla dzieci:
Agata Krawczyk, Marcin Szargut, Katarzyna Szurman, Katarzyna Żytomirska; praca z dziećmi przyjezdnymi i miejscowymi nad przedstawieniem teatralnym oraz pograjki kapeli dziecięcej
Pograjki skrzypcowe: poza ścisłym harmonogramem warsztatów będą okazje, żeby pograć na skrzypcach razem ze Stanisławem Głazem i Bronisławem Bidą
Uwaga: warunkiem uczestnictwa w warsztatach gry na lirze jest posiadanie własnego instrumentu !
Zgłoszenia:
E-mail:
incrudo@vp.pl ; po otrzymani
u mejla wysyłamy krótki formularz do wypełnienia.
Karnety na warsztaty:
Dorośli - 270 zł (zaliczka 50% lub całość do 15
VI, po tej dacie 320 zł), młodzież 13-18 lat - 50%, dzieci gratis; nr konta w formularzu. Członkowie SDT zniżka 50%
Zakwaterowanie:
Bursa - 4- i 5-osobowe pokoje
w segmentach (1 łazienka na segment czyli na 2 pokoje), 12 zł za łóżko (dla uczniów i studentów 10 zł) + jednorazowa opłata za pościel 5 zł. Opłata na miejscu.
Wyżywienie:
Będzie też możliwość wykupienia całodniowego wyżywienia w stołówce - 25 zł za dzień. Opłata
na miejscu.
Liczba miejsc ograniczona.